Działka w ROD - użytkowanie, spadek, przejęcie

Popularne w Polsce rodzinne ogródki działkowe, a sprawa ich "dziedziczenia". Co do zasady w powszechnym ujęciu działki rekreacyjnej nie możemy odziedziczyć lub zapisać w spadku. A co możemy zrobić?

Status prawny i związane z nimi uprawnienia oraz obowiązki w zakresie użytkowników działek rekreacyjnych reguluje Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych (dalej jako Ustawa o ROD). W objaśnieniu pojęć ustawowych znajdujemy między innymi definicję "działkowca", który to jest pełnoletnią osobą fizyczną uprawnioną do korzystania z działki w rodzinnym ogrodzie działkowym na podstawie prawa do działki.

Klucz stanowi określenie "prawo do działki", które na gruncie prawa cywilnego prawem własności nie jest, a ograniczonym prawem rzeczowym: użytkowaniem, które uregulowane jest w przepisach art. 252-270 Kodeksu cywilnego. Doznaje ono modyfikacji z uwagi na istnienie przepisów przywoływanej już Ustawy o ROD. Wskazać należy, iż prawo użytkowania nie podlega dziedziczeniu, więc co się dzieje z prawem do działki po śmierci działkowca?

Art. 38 Ustawy o ROD stanowi, iż:
- w razie śmierci jednego z małżonków prawo do działki, które przysługiwało obojgu małżonkom, przypada drugiemu małżonkowi (z mocy prawa);
- jeżeli małżonek nie posiadał prawa do działki, może w terminie 6 miesięcy od dnia śmierci małżonka złożyć oświadczenie woli o wstąpieniu w stosunek prawny wynikający z tego prawa (w przeciwnym razie prawo to wygasa, przepada);
- prawo do działki mają także inne osoby bliskie zmarłemu działkowcowi - jeżeli swojego uprawnienia, zgodnie z powyższym nie wykona małżonek to w terminie 3 miesięcy można zgłosić swoje uprawnienie do działki;
- jeżeli zgłosi się kilka osób uprawnionych do działki, pozostaje rozstrzygnięcie sądu w postępowaniu nieprocesowym.

Mając na uwadze powyższe można dojść do wniosku, że w typowym układzie, gdzie działkowiec korzysta z rodzinnego ogrodu działkowego na podstawie prawa do działki, po jego śmierci konieczna jest inicjatywa osób, które to prawo chcą przejąć. W przeciwnym razie działką rozporządzić może dowolnie właściwe dla położenia działki stowarzyszenie ogrodowe.

Powyższe informacje nie stanowią wiążącej porady prawnej, a stany faktyczne mogą ulegać modyfikacji. Zawsze warto w wypadku wystąpienia wątpliwej sytuacji skorzystać z pomocy prawnej radcy prawnego lub adwokata. Treść wpisu pozostaje aktualna w momencie jego publikacji, tj. na dzień 26 stycznia 2020 roku.